Düzce Üniversitesi Ziraat Fakültesi Böcek Müzesi ve Teşhis Odası
Dekanlık kararı ile 2025 yılında açılarak Fakülte alt yapısına kazandırılmıştır.
Böcek Müzesi ve Teşhis Odası, vektör böceklerin faunası, biyoçeşitliliği ve sistematiği alanındaki yüksek lisans tezleri (1 adedi başarıyla tamamlanmış, 5 adedi halen devam etmekte olan) kapsamında teşhis işlemleri nihayetlendirilmiş 2000 adet seçkin örnek barındırılmaktadır.
Söz konusu zengin koleksiyon, bilim dünyası için kritik öneme sahip olup, ağırlıklı olarak bitki patojenlerinin yayılımında anahtar rol oynayan vektör böceklerin (özellikle Hemiptera takımının Auchenorrhyncha alttakımına mensup grupların) ileri düzey taksonomik teşhis ve konukçu ilişkisi çalışmalarına temel teşkil etmektedir. Ayrıca, teşhis süreci titizlikle devam eden çok sayıda yeni böcek ve diğer omurgasız örneği de bu ihtisas biriminde standartlara uygun olarak muhafaza edilmektedir.
Temel Hedefleri
- Biyoçeşitliliğin Ortaya Çıkarılması ve Tanıtımı: Başta Düzce olmak üzere, Türkiye'nin böcek biyoçeşitliliğini araştırarak bilim dünyasına sunmak, halkın biyoçeşitlilik bilgisini artırmak ve doğa koruma bilincini yaymaktır.
- Böcek Türlerinin Belirlenmesi ve Korunması: Tarımsal ve doğal alanlardaki böcek türlerini bilimsel olarak teşhis etmek ve bu türlerin referans koleksiyonlarını uzun süreli muhafaza ederek biyoçeşitliliğin korunmasına destek olmaktır.
- Bilimsel Araştırmalara Temel Oluşturmak: Sistematiği, faunası, ekolojisi ve zoocoğrafyası gibi alanlarda yürütülen araştırmalar için temel teşkil eden arazi örneklerini muhafaza etmek.
- Vektör Böcek Çalışmalarına Odaklanmak: Özellikle bitki patojenlerini taşıyan vektör böceklerin (Hemiptera/Auchenorrhyncha grupları) taksonomik teşhisini yapmak ve konukçu bitki ilişkilerini inceleyen çalışmalara hizmet etmektir.
- Ulusal Bilimsel İşbirliğini Güçlendirmek: Üniversiteler ve Araştırma Merkezleri dâhil olmak üzere, ülkedeki diğer bilim kurumlarına ait vektör böcek örneklerinin tür teşhis çalışmalarına destek vererek ulusal işbirliğine katkı sağlamaktır.
- Eğitim ve Uygulama: Ziraat fakültesi öğrencileri için eğitim ve uygulama ortamı sunmak.
Böcek Müzesi ve Teşhis Odası, Ziraat Fakültesi Dekanlığı bünyesinde Şubat 2024 tarihinde Böcek sistematiği Laboratuvarı olarak kurulmuş olup ismi Böcek Müzesi ve Teşhis Odası olarak güncellenmiştir. Tarımsal alanlar başta olmak üzere, doğal veya bozulmuş her türlü ekosistemde dağılım gösteren böceklerin ait olduğu türlerin belirlenmesi ve referans koleksiyonlarının muhafazası amacıyla kullanılmaktadır. Sorumluluğunu Prof. Dr. Emine DEMİR ÖZDEN’in yürüttüğü yeni kurulan bu müzenin sadece böcek türlerinin teşhis edildiği ve referans koleksiyonlarının muhafaza edildiği bir yer değil, bulunduğu bölge öncelikli olmak üzere Türkiye böcek biyoçeşitliliğinin ortaya çıkarılmasında rol alan, böcek biyoçeşitliliğin tanınması ve doğa koruma bilincinin aşılandığı bir yer olması amaçlanmaktadır.
Doğal varlıklarımızdan olan böcek biyoçeşitliliğin araştırılması, tanınması ve korunması için böcek koleksiyonlarının muhafazası oldukça önemlidir. Ayrıca, tarımsal üretimde büyük çapta ekonomik kayıplara neden olan zararlı türlerin tanınması, zararlıları baskılayan türlerin belirlenmesi, farklı alanlardaki dağılımının çıkarılması, referans koleksiyonların oluşturulması bitki sağlığı açısından elzemdir. Zararlı türün tam olarak tanınması, seçilecek mücadele yönteminin belirlenmesi ve dolayısıyla ekonomik kaybın en aza indirilmesinde kritik önem taşır. Bu bağlamda; gerek bitki sağlığı bakımından gerek ise biyoçeşitliliğin tanınması bakımından bu canlıların ait oldukları gruplara yönelik çalışmaların yürütülmesi, referans koleksiyonların oluşturulması ve muhafaza edilmesi gerekmektedir.
Böceklerin sistematiği, faunası, biyoçeşitliliği, zoocoğrafyası ve ekolojisi üzerine yürütülen çalışmalar kapsamında arazi koşullarında toplanan böcek örnekleri Böcek Müzesi ve Teşhis Odasında muhafaza edilmektedir. Daha çok bitki hastalığı patojenlerinin yayılmasında rol oynayan vektör böceklerin yer aldığı grupların taksonomileri ve konukçu ilişkilerinin araştırıldığı çalışmalarda toplanan böcek örneklerinin teşhisleri ve muhafazası burada gerçekleştirilmektedir. Böcek Müzesi ve Teşhis Odasında yürütülen bu çalışmaların yanında, Ülkemizdeki diğer Üniversitelerde ve Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Araştırma Merkezlerinde yürütülen çalışmalar kapsamındaki özellikle vektör olan Hemipteran (Auchenorrhyncha) böcek örneklerinin tür teşhis çalışmaları da burada yapılmaktadır.
Böcek Müzesi ve Teşhis Odasında, Prof. Dr. Emine DEMİR ÖZDEN’in danışmanlığında vektör böceklerin fauna ve sistematiği alanında yüksek lisans tezleri (1 adet tamamlanmış, 3 adet devam eden) kapsamında teşhis işlemleri devam etmekte olup teşhisi tamamlanan böcek örnekleri muhafaza edilmektedir.
Böcek Müzesi ve Teşhis Odasında devam eden projeler:
1) TAGEM/BSAD/B/22/A2/P3/5527. Nazife Tuatay Bitki Koruma Müzesi’nde Bulunan Fulgoromorpha ve Cicadomorpha (Hemiptera) Alttakımları Örneklerinin Revizyonu.
2) TAGEM/BSAD/Ü/22/A2/P1/5509. Orta Anadolu illerinde Farklı Konukçularda Xylella fastidiosa Etmeni ile Vektör Böcek Türlerinin Varlığının Araştırılması ve Risk Yönetimine Esas Alınacak Önlemlerin Belirlenmesi (2.dilim).
3) TAGEM/BSAD/B/20/A2/P3/2780 Nazife Tuatay Bitki Koruma Müzesi Veri Tabanının Revizyonu ve Kataloğunun Hazırlanması (2.dilim).
